Yaşlanma, saç büyüme döngüsünü, folikül yapısını ve kafa derisi ortamını kademeli olarak değiştiren çeşitli biyolojik ve hormonal mekanizmalar yoluyla saç dökülmesini etkiler.
1. Saç Büyüme Döngüsünün Yavaşlaması
Yaşlandıkça, saç döngüsünün anagen (büyüme) evresi giderek kısalırken, telogen (dinlenme) evresi uzar. Bunun sonucu olarak:
- Daha yavaş saç büyümesi
- Artan dökülme
- Döküldükten sonra saçın yeniden çıkma yeteneğinde azalma
Zamanla, herhangi bir anda aktif olarak büyüyen saç sayısı azalır.
2. Foliküler Minyatürleşme
Yaşlanma, özellikle genetik olarak saç dökülmesine yatkın bireylerde, saç foliküllerinin kademeli olarak minyatürleşmesine katkıda bulunur. Her yeni saç döngüsü, daha ince, daha kısa ve daha hafif bir saç teli üretir ve sonunda gözle görülür şekilde azalmış saç yoğunluğuna yol açar.

3. Hormonal Değişimler
Hormonal değişimler, özellikle kadınlarda önemli bir rol oynar:
- Menopoz sırasında azalan östrojen seviyeleri, östrojenin saç büyümesi üzerindeki koruyucu etkisini azaltır.
- Androjen aktivitesindeki göreceli artışlar, folikül küçülmesini daha da teşvik edebilir.
Erkeklerde, yaşam boyu androjen maruziyeti ve yaş, androjenetik alopesiyi hızlandırır.
4. Azalan Kök Hücre Aktivitesi
Saç folikülleri, yeni saç üretmek için kök hücrelere güvenir. Yaşlanmayla birlikte, foliküler kök hücre aktivitesi azalır ve folikülün büyüme evresine yeniden girme ve sağlıklı saç lifleri üretme yeteneğini bozar.
5. Kafa Derisinde Kan Akışının Azalması
Yaşlanma, kafa derisindeki mikro dolaşımın azalmasıyla ilişkilidir. Azalan kan akışı, optimal folikül fonksiyonu ve saç teli üretimi için gerekli olan oksijen ve besin maddelerinin iletimini sınırlayabilir.
6. Saç Kalitesinde Değişiklikler
Saç telleri şu hale gelir:
- Daha ince
- Daha kırılgan
- Daha az pigmentli
Bu değişiklikler, toplam saç sayısı önemli ölçüde azalmamış olsa bile, incelme algısına katkıda bulunur.
7. Çevresel Hasar
Zamanla, UV radyasyonuna, oksidatif strese, kirliliğe ve mekanik travmaya maruz kalmanın kümülatif etkisi, saç liflerini ve foliküler sağlığı zayıflatarak yaşa bağlı incelmeyi daha da artırır.
Yaşa Bağlı Saç Dökülmesi Önlenilebilir Mi?
Yaşlanmanın kendisi durdurulamasa da, erken müdahale saç dökülmesinin ilerlemesini yavaşlatabilir. Tıbbi tedaviler, beslenme optimizasyonu, kafa derisi bakımı ve uygun olduğunda saç restorasyon işlemleri, yoğunluğu korumaya ve görünümü iyileştirmeye yardımcı olabilir.
Kaynaklar
- Courtois M, Loussouarn G, Hourseau S, Grollier JF. Periodicity in the growth and shedding of hair. Br J Dermatol. 1996;134(1):47-54.
- Paus R, Cotsarelis G. The biology of hair follicles. N Engl J Med. 1999;341(7):491-497. doi:10.1056/NEJM199908123410706

Siz de fikrinizi belirtin